O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining
qarori
Qarzdorlik hisobiga banklar balansiga olingan mol-mulklar realizatsiyasini jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
Muddati o‘tgan qarzdorlikni undirish mexanizmlarini takomillashtirish va bank balansidagi harakatsiz mol-mulklarni sotish imkoniyatlarini oshirish orqali banklarni moliyaviy sog‘lomlashtirish hamda qaytgan moliyaviy resurs hisobidan tadbirkorlik subyektlari faoliyatini moliyalashtirishni kengaytirish maqsadida qaror qilaman:
I. Maqsadlar
1. Ushbu qarorni qabul qilishdan ko‘zlangan asosiy maqsad etib banklar balansidagi harakatsiz mol-mulklar ulushini kamaytirish, jumladan, 2025-2026-yillarda kamida 4 trillion so‘mlik ushbu turdagi mol-mulklarni sotish belgilansin.
II. Qarzdorlik hisobiga bank balansiga olingan mol-mulklarni sotishni jadallashtirish
2. 2025-yil 1-maydan boshlab ustav fondida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq bo‘lgan banklarga (keyingi o‘rinlarda — davlat ishtirokidagi banklar) va ular huzuridagi investitsiya kompaniyalariga auksionda sotilmasdan qarzdorliklarni so‘ndirish evaziga bank balansiga olingan mol-mulklarni bozor qiymatida to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotishga, shu jumladan, kredit, bo‘lib-bo‘lib to‘lash, lizing shartnomalari yoki qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa bitimlar orqali sotishga ruxsat etilsin.
3. Tijorat banklariga qarzdorliklarni so‘ndirish evaziga bank balansiga qabul qilingan bino-inshootlar, texnologik uskunalar va boshqa mol-mulklar negizida tijorat banklari huzuridagi investitsiya kompaniyalari orqali to‘xtab qolgan ishlab chiqarish (xizmat ko‘rsatish) faoliyatini tiklab, ularni tayyor biznes sifatida salohiyatli investorlarga sotish huquqi berilsin.
III. Qarzdorliklarni so‘ndirish jarayonini tezlashtirish
4. Markaziy bank va Oliy sudning 2025-yil 1-sentabrdan da’vo arizasi bo‘yicha ishni soddalashtirilgan ish yuritish tartibida ko‘rib chiqish uchun da’voning maksimal bahosini yuridik shaxslarga nisbatan bazaviy hisoblash miqdorining bir yuz ellik baravarigacha, yakka tartibdagi tadbirkorlarga nisbatan yuz baravarigacha, jismoniy shaxslarga nisbatan ellik baravarigacha oshirish to‘g‘risidagi taklifiga rozilik berilsin.
5. Bosh prokuratura Markaziy bank va Adliya vazirligi bilan birgalikda ikki oy muddatda majburiy ijro jarayonida auksionda sotilmagan mol-mulklarni undiruvchiga berishning quyidagi tartibini nazarda tutuvchi qonun loyihasini Oliy Majlis Qonunchilik palatasiga kiritsin:
(a) mulk huquqi va boshqa ashyoviy huquqlarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazuvchi idoralar tomonidan mol-mulklarga nisbatan qo‘yilgan barcha taqiqlarni davlat ijrochisining qarori asosida yechish;
(b) davlat ijrochisining qarori unda ko‘rsatilgan shaxsga mol-mulkka bo‘lgan huquqni ro‘yxatdan o‘tkazish (hisobga qo‘yish) uchun asos bo‘lib hisoblanishi;
(v) mol-mulk bo‘yicha mavjud majburiyatlar uning sobiq egasi — qarzdor zimmasida qolishi, mazkur majburiyatlarni bajarishni undiruvchi ixtiyoriy ravishda o‘z zimmasiga olgan holatlar bundan mustasno.
6. Oliy sud, Markaziy bank va Majburiy ijro byurosi uch oy muddatda tegishliligi bo‘yicha Oliy sud, Majburiy ijro byurosi, banklar va boshqa moliya tashkilotlari o‘rtasida suddagi ishlar va ijro hujjatlari bo‘yicha o‘rnatilgan tartibda axborot almashinuvini yo‘lga qo‘ysin.
IV. Qaror ijrosini tashkil etish, ta’minlash va nazorat
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga ilovaga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.
8. Markaziy bank manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonunchilik hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
9. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri A.N. Aripov va Markaziy bank raisi T.A. Ishmetov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2025-yil 15-aprel,
PQ-142-son
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 15-apreldagi PQ-142-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining va O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 7-martdagi “Hududlarda aholini tadbirkorlikka keng jalb qilish va oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-4231-son qarorida:
(a) 1-bandning ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasidagi chora-tadbirlar ijrosini tashkil etish va muvofiqlashtirish bo‘yicha respublika komissiyasi (keyingi o‘rinlarda — Respublika komissiyasi) 1-ilovaga muvofiq”;
(b) quyidagi mazmundagi 62-band bilan to‘ldirilsin:
“62. Respublika komissiyasiga oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida kredit ajratishning miqdorlari va shartlariga o‘zgartirish kiritish vakolati berilsin”;
(v) 1-ilovaning matni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasidagi chora-tadbirlar ijrosini tashkil etish va muvofiqlashtirish bo‘yicha respublika komissiyasi
TARKIBI
TARKIBI
J.A. Qo‘chqorov | — | O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri o‘rinbosari — iqtisodiyot va moliya vaziri, Respublika komissiyasi raisi |
T.A. Ishmetov | — | Markaziy bank raisi |
B.E. Zaxidov | — | kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vaziri |
I.I. Norqulov | — | iqtisodiyot va moliya vazirining birinchi o‘rinbosari |
A.A. Kamalov | — | Markaziy bank raisi o‘rinbosari |
Lavozimi bo‘yicha | — | loyihalarni moliyalashtirishda ishtirok etuvchi tijorat banklari rahbarlari |
Izoh: Respublika komissiyasi a’zolari boshqa ishga o‘tgan taqdirda, uning tarkibiga ushbu lavozimlarga yangidan tayinlangan yoki zimmasiga tegishli funksiyalarni bajarish yuklangan shaxslar kiritiladi”.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 27-martdagi “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida amalga oshiriladigan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-5041-son qarorining 3-bandida:
(a) beshinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
(b) oltinchi xatboshi beshinchi xatboshi deb hisoblansin;
(v) beshinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Ayollar daftari”, “Yoshlar daftari” va “Temir daftar”ga kiritilgan fuqarolarga ajratilgan kreditlarning maqsadli ishlatilishini monitoring qilish mas’uliyati tijorat banklari bilan birga mos ravishda O‘zbekiston mahallalari uyushmasining tuman (shahar) bo‘limlari, tuman (shahar) yoshlar ishlari bo‘limlari, shuningdek, mahalla fuqarolar yig‘ini raislari zimmasiga yuklatiladi”.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-iyuldagi “Elektron onlayn-auksionni o‘tkazish tartibini soddalashtirish, uning shaffofligini oshirish hamda ishtirokchilar huquqlarining ishonchli himoyasini kafolatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-5197-son qarori 3-bandining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“ustav fondida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq bo‘lgan yuridik shaxslar, shuningdek, ustav fondining 50 foizi va undan ortig‘i 50 foiz va undan ortiq miqdorda davlat ulushiga ega yuridik shaxsga tegishli bo‘lgan yuridik shaxslarning (keyingi o‘rinlarda — davlat ishtirokidagi korxonalar) ulushlari, ko‘chmas mulklari, avtomototransport vositalari hamda boshqa asosiy vositalarini realizatsiya qilish, bundan auksionda sotilmasdan qarzdorliklarni so‘ndirish evaziga bank balansiga olingan mol-mulklarni bozor qiymatida to‘g‘ridan-to‘g‘ri sotish, shu jumladan, kredit, bo‘lib-bo‘lib to‘lash, lizing shartnomalari yoki qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa bitimlar orqali realizatsiya qilish mustasno”.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 20-dekabrdagi “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish va aholining daromad manbaini kengaytirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-55-son qarorida:
(a) 1-bandning “v” kichik bandi “qarz oluvchiga beradigan tavsiyasi asosida” so‘zlaridan keyin “shuningdek, mahsulot yetkazib berilganligi (xizmat ko‘rsatilganligi) mahalla bankiri tomonidan tasdiqlangandan so‘ng” so‘zlari bilan to‘ldirilsin;
(b) 2-bandning o‘n birinchi xatboshisidagi “sektor rahbarlari va” so‘zlari chiqarib tashlansin;
(v) 5-bandning uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Temir daftar”, “Ayollar daftari” va “Yoshlar daftari”ga kiritilgan fuqarolarga kredit ajratilishi ularni ushbu daftarlardan chiqarish uchun asos hisoblanmaydi va fuqarolar mazkur daftarlardan amaldagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibga muvofiq chiqariladi”;
(g) 11-bandning ikkinchi xatboshisidagi “hamda sektor rahbarlari” so‘zlari chiqarib tashlansin.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 14-sentabrdagi “Kichik biznesni rivojlantirishni moliyaviy va institutsional qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-306-son qarorining 10-bandidagi “Markaziy bankning asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori stavkada” so‘zlari “17,5 foiz stavkada” so‘zlari bilan almashtirilsin.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 2-apreldagi “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlari doirasida aholining biznes tashabbuslarini moliyalashtirishni takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-149-son qarorining 2-bandida:
(a) sakkizinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“aholi tomorqasida biznesni yo‘lga qo‘yish uchun o‘zlarining ichki imkoniyatlaridan foydalangan holda tadbirkorlik qilishni istagan Kambag‘al oilalar reyestri va Ijtimoiy himoya yagona reyestriga kiritilgan oilalarga issiqxona qurish, chorva mollari boqish, parrandachilik, quyonchilik, tomorqaga mavsumiy ekinlar ekish uchun kreditlar naqd pulda berilishi mumkin”;
(b) to‘qqizinchi xatboshi chiqarib tashlansin.
7. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 8-iyuldagi “Oilaviy tadbirkorlikni rivojlantirish dasturlarining yagona elektron platformasi orqali kreditlar ajratish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi 373-son qarorida:
4-banddagi “sektor rahbarlari bilan birgalikda” so‘zlari chiqarib tashlansin;
ilovaning 47-bandi oltinchi xatboshisidagi “sektor rahbarlari va” so‘zlari chiqarib tashlansin.
8. Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-yanvardagi 18-son qarori bilan tasdiqlangan “E-auksion” elektron savdo platformasida elektron onlayn-auksion va tanlovlarni tashkil etish hamda o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi nizomning 28-bandi quyidagi mazmundagi beshinchi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
“Undiruv garovga qo‘yilgan mol-mulkka suddan tashqari tartibda qaratilganda mazkur mol-mulkni sotish bo‘yicha auksion qadami ushbu Nizomning 55-bandida nazarda tutilgan tartibda belgilanadi”.
Izoh: ushbu ilovaning 3-bandi 2025-yil 1-maydan boshlab kuchga kiradi.
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 17.04.2025-y., 07/25/142/0350-son)